सिन्धुली । जिल्लामा कोदो खेतीको सम्भावना अत्यधिक रहेको तथ्यांकले देखाएको छ । कोदो खेति हुने क्षेत्रफल उल्लेखनीय भए पनि उत्पादन र बजारीकरण अझै सन्तोषजनक बन्न सकेको छैन ।
किसान अझै परम्परागत खेती प्रणालीमा निर्भर रहनु, व्यावसायिक खेती विस्तार नहुनु, प्रशोधन उद्योगको अभाव तथा बजारको सुनिश्चितता नहुनु लगाएतका कारणले किसानहरु कोदो उत्पादनमा आकर्षित बन्न नसकेको जिल्ला कृषि विकास कार्यालय सिन्धुलीले जनाएको छ ।
जिल्लामा कोदो खेतीको राम्रो सम्भावना भए पनि कम उत्पादकत्व, परम्परागत खेती प्रणाली, प्रशोधन उद्योगको अभाव र बजार व्यवस्थापन कमजोर हुँदा किसानले अपेक्षित लाभ लिन नसकेको कृषि विकास कार्यालय सिन्धुलीले जनाएको छ ।
कृषि विकास कार्यालय सिन्धुलीका अनुसार जिल्लामा कुल कोदो खेतीयोग्य जमिनको क्षेत्रफल ६२ हजार ७ सय १३ हेक्टर रहेको छ । जसमध्ये १० हजार ७ सय ४२ हेक्टरमा कोदो खेती गरिएको पाईन्छ । जिल्लामा आर्थिक वर्ष २०८१/०८२ मा १० हजार ९ सय ५७ मेट्रिक टन कोदो उत्पादन भएको कृषि विकास कार्यालय सिन्धुलीका कार्यालय प्रमुख अनुप अधिकारीले बताएका छन् ।
जिल्लामा विशेषगरी घ्याङ्लेख गाउँपालिका, फिक्कल गाउँपालिका, गोलन्जोर गाउँपालिका, तीनपाटन गाउँपालिका, सुनकोशी गाउँपालिका, दुधौली नगरपालिका र कमलामाई नगरपालिकामा कोदो खेती हुने गरेको छ ।
कोदो उत्पादन बढाउन गुणस्तरीय बीउको प्रयोग, आधुनिक खेती प्रविधिको विस्तार, यान्त्रीकरण तथा जैविक उत्पादन प्रणालीलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने आवश्यकता रहेको अधिकारीले बताएका छन् । उनका अनुसार जिल्लामा कोदोको प्रशोधन उद्योग स्थापना, प्याकेजिङ, ब्रान्डिङ र बजार विस्तार गर्न सके कोदो खेतीलाई व्यावसायिक बनाउन सकिने सम्भावना रहेको छ । रैथाने बाली कोदोको प्रवद्र्धन गरि स्वदेशमै उत्पादन बढाउन सके विदेश जाने मुद्रा बचत गर्न सकिने पनि उनले बताएका छन् ।
स्वास्थ्यप्रति बढ्दो जनचासोका कारण कोदोबाट बनेका खाद्य पदार्थको माग विस्तार भइरहेका बेला सिन्धुलीजस्ता जिल्लामा उत्पादन, प्रशोधन र बजारीकरणलाई एकीकृत रूपमा अघि बढाउन सके कोदो किसानको आय वृद्धि, स्थानीय रोजगारी सिर्जना, खाद्य तथा पोषण सुरक्षामा समेत महत्वपूर्ण योगदान पुग्ने सम्भावना रहेको उनले बताएका छन् ।
स्मरण होस् आर्थिक वर्ष २०८२/८३ मा मात्रै नेपालले करिब ६१ करोड ७८ लाख ९१ हजार रुपैयाँ बराबरका कोदोजन्य वस्तु आयात गरेको छ । आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा पनि ७६ करोडभन्दा पनि बढि आयात गरेको थियो ।
