सिन्धुली । राष्ट्रिय गौरवको आयोजना सुनकोशी मरिण डाईभर्सन बहुउद्देश्यीय आयोजनाका प्रभावितहरुले उचित सामाजिक, आर्थिक र वातावरणीय न्याय सहितको मुआब्जा र क्षतीपूर्तिको माग गरेका छन । साथै प्रभावितहरुले आयोजनाले उचित व्यवस्थापन नगरि अगाडि नबढ्न समेत सुझाव दिएका छन । सुनकोशी मरिण डाईभर्सन बहुउद्देश्यीय आयोजनाको आयोजनामा कमलामाई नगरपालिका वडा नं. २ को कुसुमटारमा भएको वातावरणीय प्रभाव मुल्यांकन अध्ययनको सार्वजनिक सुनुवाईमा आयोजना प्रभावितहरुले उक्त कुरा बताएका हुन ।
कमलामाई नगरपालिका वडा नं. २ कुसुमटारका हर्क राजभण्डारीले प्रभावितहरुलाई उचित मुआब्जा उपलब्ध गराउन र रोजगारीको सृजना गर्न माग गरेका छन । उनले प्रभावित क्षेत्रको जलवायुमा पर्ने असर समेतको मुल्यांकन गरि नदी क्षेत्रमा तटबन्ध, सुख्खा क्षेत्रमा सिंचाई लगाएतका विकासमा प्राथमिकता दिन आग्रह गरेका छन ।
रामेछाप मन्थली नगरपालिका वडा नं. ६ सेलेघाटका धन बहादुर मानन्धरले सिन्धुली र रामेछापका क्षेत्रमा बाँधका कारण पछि हुने खतरालाई मध्येनजर गरि आयोजना अगाडि बढाउन सुझाव दिएका छन । उनले वातावरण, बस्ती, सडक, खेतियोग्य जमिन, खानेपानी तथा सिंचाई आयोजना लगाएतका विकासलाई व्यवस्थित गर्दै आयोजना सञ्चालन गर्न माग गरे ।
कार्यक्रममा बोल्दै रामेछापका धन बहादुर माझीले कोशी बाँध सम्झदै नेपालको भूमि डुवाएर भारतलाई सुनकोशी बेच्दैछौं की भनेर सचेत हुन समेत आयोजना मार्फत सरकारलाई आग्रह गरेका छन । उनले पीडित मध्येका माझी जातीको ठूलो संख्या विस्थापित हुने हुदा उनीहरुको सामाजिक, सांस्कृतिक तथा आर्थिक हिसावले उचित व्यवस्थापन गर्न माग गरे । उनले भने, ‘डुब्नेको पीडा पाखामा बस्नेलाई थाहा हुदैन, उचित मुआब्जा, क्षतिपूर्ति, सामाजिक न्याय दिलाउन आवश्यक छ ।’
सोहि सार्वजनिक सुनुवाईमा बोल्ने अधिकांश प्रभावितले प्रभावित क्षेत्रका बासिन्दालाई शेयरको व्यवस्था, रोजगारीको ज्ञारेन्टी, आयोजनाले प्रभावित गर्ने क्षेत्रमा विकासलाई प्राथमिकता लगाएतका माग उठाएका छन । यस्तै मरिण र बाग्मतिका आसपासमा उचित खालको तटबन्ध लगाएतका माग गरेका छन । यस्तै डिपीआर बनाउँदा मरिण, वाग्मतिको असरलाई समेत ध्यान दिएर काम गर्न आयोजनालाई सुझाव दिएका छन । कार्यक्रममा रामेछाप, सिन्धुलीका प्रभावित क्षेत्रहरुको एकीकृत विकास गर्न माग समेत गरेका छन ।
कार्यक्रममा आयोजनाले गरेको वातावरणीय प्रभाव मुल्यांकन प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्दै आयोजनाका प्रमुख शुशिल आचार्यले आयोजना प्रभावितहरुले उठाएका सबै कुराहरुलाई प्रतिवेदनमा समावेश गरिने बताए । उनले उक्त आयोजनामा सुनकोशी गाउँपालिकाको वडा नं. ६ मा १२ मिटरको बाँध बनाई कमलामाई नगरपालिकाको कुसुमटारमा सुनकोशी नदिको ६७ क्युविक मिटर प्रति सेकेन्ड पानी मरिण नदीमा झारिने बताए । १३.१ किलोमिटर लामो सुरुङबाट पानी मरिणमा ल्याइने छ ।
उक्त आयोजनाबाट २ँ८.६२ मेगावाट विद्युत निकालिने छ । यस्तै तराईका वारा, महोत्तरी, सर्लाही रौतहट, धनुषा जिल्लाको १ लाख २२ हजार हेक्टर कृषि योग्य जमिनको सिंचाई गर्ने, रामेछाप र सिन्धुलीको बीचमा सुनकोशीको बाँधमा ३१२ हेक्टर जमिनमा हने जलाशयमा माछापालन गर्ने योजना रहेको छ । आचार्यले सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदनमा विपी राजमार्ग ४२५ मिटर, खुर्कोट मन्थली सडकको एक किलोमिटर डुवानमा पर्ने छ । यस्तै यो आयोजनाबाट ५३२ घरधुरीका ४२३४ व्यक्तिहरु प्रभावित हुने प्रतिवेदनमा उल्लेख गरिएको छ । डुवान क्षेत्रमा बसोबास गर्ने ९० प्रतिशत माझी समुदाय रहेको छ ।
कार्यक्रममा रामेछाप र सिन्धुलीका स्थानीय जनप्रतिनिधिहरु, प्रदेश तथा संघिय सांसदहरु, प्रमुख जिल्ला अधिकारी, राजनीतिक दलका प्रमुख एवम प्रतिनिधिहरु समेत सहभागिता रहेको थियो ।
