लोकतन्त्रको सुन्दर पक्ष मानिन्छ गलत प्रवृतिको विरोध गर्नु तर व्यक्तिगत चरित्र हत्यालाई सुन्दर विषय कसैले भन्छ भने त्यो मुर्खता हो । बिचार फरक हुन सक्छ, आस्था फरक हुन सक्छ वा आफ्नै धारभित्रको पनि हुन सक्छ । राजनीति गर्नेहरुले ब्यक्ति केन्द्रीत र ब्यक्तिको चरित्र हत्या हुने नारा लगाउने कार्यलाई सहि वा उच्च कोटीको काम भनेर सम्मान गर्न सकिन्न । यो दुःखद, भत्र्सनायोग्य, लाचार र घृणित विषय हो ।
पछिल्लो राजनीतिक घटनाक्रमसँगै नेपालमा राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीमाथि चरित्र हत्याको प्रयास गरिएको छ । प्रधानमन्त्री र राष्ट्रपतिमाथि लगाईएका चारित्रिक आरोपका कुनै आधार छैनन । प्रधानमन्त्री तथा मन्त्री परिषद र संसदले पास गरेका विद्येयकलाई प्रमाणीकरण गर्ने बाहेक स्वविवेकीय अधिकार नेपालको संविधानले राष्ट्रपतिलाई दिएको छैन । यो नितान्त प्रधानमन्त्री, संसद र राजनीतिक दलसँग जोडिएको विषय हो ।
संसद विघटनपछि देशको राजनीतिक माहोल एकाएक आन्दोलनमय भएको छ । संसद पुनस्र्थापनाको माग गर्नु राजनीतिक हिसावले उचित माग होला ? संविधानको मर्म र भावनाको व्याख्या हुने, कानुनी उपचार खोज्ने सबै मुद्दा राजनीतिक वा कानुनी मुद्दा हुन । तर सोहि विषयसँग जोडेर आन्दोलनरत दलका कार्यक्रममा राष्ट्रपति विरुद्ध चरित्र हत्या हुने गरि आएका नारा र अभिव्यक्ति गलत छन ।
प्रधानमन्त्रीसँग जोडेर प्रेमको प्रचार गर्नु, सिन्दुर खोज्नु, प्रधानमन्त्रीको मृगौला फेरिएको विषयलाई महिलाको स्वभावसँग तुलना गर्नु आम नेपाली महिलाप्रति गरिएको अपमान हो । राष्ट्रपति महिला भएका कारण र प्रधानमन्त्रीलाई मृगौला महिलाले दिएका कारण त्यसलाई राजनीतिक मुद्दा बनाईएका र गरिएका अनर्गल प्रचार राजनीतिक नेतृत्वका राजनीतिक मुद्दा हुन सक्दैनन ।
आदर्श नेता मदन भण्डारीकी धर्मपत्नि समेत रहनु भएकी विद्यादेवी भण्डारीको चरित्र हत्याले उनको परिवारमात्र हैन सिंगो नेपाली महिलाहरुलाई दुःखी बनाउनुपर्ने हो । राजनीति बाहिरका यस्ता मुद्दालाई लिएर सडकमा लगाइएका नारा राजनीतिक विषय हैनन । प्रधानमन्त्रीको मृगौलासँग जोडिएको विषयमा उनकी भाञ्जीको मृगौला राजनीतिक मुद्दा हैन ।
यी विषय नितान्त नेपाली महिलामाथि लगाईएका आक्षेप हुन । राष्ट्राध्यक्षमाथि लगाईएको आरोप सिंगो नेपाली महिलामाथि लगाईएको आरोप हो । राजनीतिमा भ्रष्ट्राचार मुद्दा हुन सक्छ ? सरकारले काम नगरेका विषय मुद्दा हुन सक्छन तर चरित्र हत्याको हतियार तल्लो स्तरको मानसिकताको उपज हो ।
ती नारा लगाउनेहरु महिला पनि छन र पुरुष पनि छन । राजनीतिक दलका शिर्ष नेताहरुले नै नेतृत्व गरिरहेको आन्दोलनको नारा र त्यो नियन्त्रण नगरि बढावा दिने नेताको चरित्र के सहि थियो त ? अनि महिलाको अपमान हुने जुलुसमा सहभागि महिला नेताले यहि हेरेर बस्ने हो ? तपाईहरु कुन मानसिकताले त्यस्ता दलको पछाडि मौन भएर लागिरहनु भएको छ ? यो महिला नेतामाथिको प्रश्न पनि हो ।
उच्च वा आधारभूत तह जहाँ जो छ सम्मान पूर्वक बाँच्न पाउने अधिकार त राज्यले ज्ञारेन्टी गरेको छ । संविधानको प्रस्तावना र मौलिक हकमा लेखिएको छ । त्यो कानुन बनाउन तपाईहरु नै बस्नु भयो । आज त्यहि नारा सडकमा किन लगाईयो ? चरित्र हत्या गर्ने, अपमान गर्ने अधिकार के संविधान र कानुनसम्मत थियो ? महिलालाई गिराउनका लागि लगाईएका चारित्रिक आरोपले राजनीतिक स्तरको मापन गरिरहेको छ यतिवेला । यो मापन महिला, पुरुष जो भए पनि दुवै खाले नेतृत्वको मुल्यांकन हो । राजनीतिक एजेण्डामा महिलाको चरित्र जोड्नु र विकाउन खोज्ने सोंच राख्नु पितृसतात्मक सोंचको उपज हो । यस्ता काम निन्दनीय काम हुन ।
महिलालाई हराउन राजनीतिमा यो वा त्यो तवरबाट चरित्रसँग जोडिएका उदाहरण धेरै देखिदै आएको छ । यसको प्रतिरोध हुन नसक्दा आज पनि यस्ता मुद्दा सडकमा आइरहेका छन् । यो भन्दा बढी चरित्र हत्या सामाजिक सञ्जालमा देखिएको छ । सामाजिक सञ्जाल, युटुवमा आएका विषय, गाली गलौज सुन्न र हेर्न नसकिने खालका छन । बलत्कार जस्तो फौजदारी मुद्दाको विषयलाई नारा बनाईएको छ । जुन शब्दलाई हल्का बनाईएको छ त्यसले बलत्कार पीडितहरुलाई आजित बनाएको छ । आज ती पीडितहरुका न्यायका लागि लडिरहेकाहरुको मन कुँडिएको छ ।
नेतृत्वमा पुगेका महिलाहरुका हाउभाउ, हिडाई, बोलाई, लुगा लगाई, भेटघाटलाई चरित्रसँग जोडेर मुद्दा बनाइन्छ । जुन सामाजिक वा राजनीतिक क्षेत्र वा जुनसुकै क्षेत्रमा देखिएको छ । यो राजनीतिक प्रभाव हो र महिलालाई पछि पार्ने अस्त्र नेपाल जस्ता देशमा चरित्र नै देखेको पाइन्छ । उच्च ओहोदामा बसेको होस वा समाज, परिवारभित्र । तल्लो स्तरको यहि मानसिकताले महिलालाई अगाडि आउन वाधा पु¥याईरहेको छ ।
सडकमा महिला विरुद्धका भाषण र नारावाजीले कस्तो खालको सन्देश र संस्कार दिन खोजेको हो ? तपाईहरु जस्ता नेतृत्वले जनस्तरसम्म कस्तो शिक्षा सिकाउन अभ्यास गर्नु भएको हो ? के तपाईंहरुका श्रीमति, छोरी, बुहारी, आमाहरुलाई पनि यसरी नै अर्को व्यक्तिसँग सार्वजनिक रुपमा चरित्र हत्या गरेको तपाईहरुले सहन सक्नुहोला ?
लोकतन्त्रको सुन्दर पक्ष मानिन्छ गलत प्रवृतिको विरोध गर्नु तर व्यक्तिगत चरित्र हत्यालाई सुन्दर विषय कसैले भन्छ भने त्यो मुर्खता हो । बिचार फरक हुन सक्छ, आस्था फरक हुन सक्छ वा आफ्नै धारभित्रको पनि हुन सक्छ । राजनीति गर्नेहरुले ब्यक्ति केन्द्रीत र ब्यक्तिको चरित्र हत्या हुने नारा लगाउने कार्यलाई सहि वा उच्च कोटीको काम भनेर सम्मान गर्न सकिन्न । यो दुःखद, भत्र्सनायोग्य, लाचार र घृणित विषय हो ।
एक पटक यस्ता नारावाजी लगाउने भाषण गर्ने नेताले आफ्ना परिवारका सदस्यलाई कसैले त्यो स्तरको नारावाजी गर्दा राजनीतिक, सामाजिक क्षेत्रमा आउन देलान ? के राजनीतिक दलका नेताले आफ्ना श्रीमति, छोरीहरुलाई हिंसा नगरि बस्नु भएको छ ? के तपाईहरु सबै नेपाली महिलाको अपमान हुने गरि सडकमा कुर्लिदा बलात्कार, हत्या, हिंसामा परेका महिलाले तपाईहरुबाट न्यायको आशा गर्लान ?
सडक र सामाजिक सञ्जालमा आरोप लगाउनेले यो जवाफ दिने की ? दलित, जनजाति, महिलाहरुलाई अपमान हुने गरि गरिने भाषण र नारावाजीले तपाईहरुको भविष्य सुनिश्चित होला ? अपांगता भएका व्यक्तिहरुको आत्मसम्मान ख्याल गर्नु भएको छ ? तपाईहरुका नारा केवल भोटका लागि हुन । अब त भोट पनि दिन नहुने र पदमा पु¥याईरहनुपर्ने पनि तपाईहरुको हैसियत बाँकी रहेन । यसरी महिला विरुद्ध सडक र सार्वजनिक स्थानमा बोल्ने महिला होस वा पुरुष भोट हाल्न आवश्यक छैन ।
सभ्य राजनीतिक संस्कार नहुनेले कसैको पनि भलो गर्दैन । यदि भोट माग्दा महिलाका नारा ल्याए भने आम नागरिकले सोध्नुहोस तपाईले जीवनकालमा महिला, बालबालिकामाथि हिंसा गर्नु भएको छ की छैन ? बुझ्नुहोस उनीहरुको आचरण व्यवहार । अनि मात्र भोट दिनुहोस । महिलाको भोटको दुरुपयोग नगरौं । जसले बोल्दा त महिलाको सम्मान गर्न सक्दैन भने के सत्तामा पुगेपछि सम्मान गर्ला ?
त्यसैले महिलाको चरित्र हत्या राजनीतिक मुद्दा हैन र हुन सक्दैन । यो महिलामाथि गरिएको राजनीतिक, मानसिक हिंसा हो, अपमान हो । अतः सडकमा नारा लगाउनेहरुको तर्फबाट त्यसको नेतृत्वले यसको पूर्ण जिम्मेवारी लिन आवश्यक छ र यस्ता नारा लगाउन र भाषण गर्न छोड्नुपर्ने बेला भएको छ । यस्ता मुद्दालाई आफ्ना विषय बनाएर गलत संस्कार, प्रवृतिका विरुद्ध नआउने महिलालाई पनि आम नेपाली महिलाले वहिस्कार गर्नुपर्ने बेला आएको छ ।
