सिन्धुली । तीन वर्षदेखि सञ्चालनमा रहेको ’न्यु–स्टेप’ परियोजनाले नेपाली उच्च शिक्षालाई उद्यमशीलता, दिगोपन र व्यवहारमुखी शिक्षासँग जोड्न महत्वपूर्ण योगदान पु¥याएको निष्कर्ष निकालेको छ । तीन वर्षे कार्यक्रमको विहिबार समापन गर्ने क्रममा यस्तो निश्कर्ष निकालिएको हो । समापन कार्यक्रममा बोल्ने वक्ताहरूले परियोजनाबाट सुरु भएको शैक्षिक सुधारको अभियानलाई निरन्तरता दिनुपर्नेमा जोड दिएका छन् ।
कार्यक्रमका प्रमुख अतिथि तथा कमलामाई नगरपालिकाका प्रमुख उपेन्द्रकुमार पोखरेलले परियोजनाको सफलता भौतिक संरचनाले नभई कक्षाकोठामा आएको परिवर्तनबाट मापन गर्नुपर्ने बताए । उनले एउटा परियोजना सफल भयो की भएन भन्ने कुराको साँचो मापदण्ड कक्षाकोठामा आएको सुधार भएको बताउँदै त्यो परिवर्तन प्रत्यक्ष देख्न पाएको बताए । पोखरेलले भने, ‘त्यसबाट विद्यार्थीहरू प्रत्यक्ष रूपमा लाभान्वित भएका छन् ।’ उनले परियोजनाको औपचारिक अवधि समाप्त भए पनि यसबाट विकास भएका ज्ञान, सीप, प्रविधि र शैक्षिक संस्कृतिलाई निरन्तरता दिनुपर्नेमा जोड दिए । परियोजनाले पारेका सकरात्मक प्रभाव सकिन नदिई संस्थागत गर्न पनि उनले आग्रह गरे ।
कार्यक्रमका अध्यक्ष कृष्ण दाहालले तीन वर्षको अवधिमा परियोजनाले नेपाली विश्वविद्यालय र कलेजहरूलाई युरोपेली युनियनका विश्वविद्यालयसँग सहकार्य गर्ने अवसर सिर्जना गरेको बताए । उनका अनुसार सिन्धुली बहुमुखी क्याम्पस सहित सिन्धुलीका विभिन्न क्याम्पस, पद्मकन्या क्याम्पस, सिद्धार्थ वनस्थली लगायत शैक्षिक संस्थाहरू परियोजनाका साझेदार रहेका छन् । परियोजनाबाट प्राप्त उपलब्धिलाई दिगो बनाउन आगामी दिनमा पनि सहकार्य आवश्यक रहेको उनले बताएका छन् ।
समापन कार्यक्रममा आयोजित प्यानल छलफल समेत गरिएको छ । तेज विक्रम थापाले नेपालको वर्तमान पाठ्यक्रम अझै बजारको आवश्यकता अनुसार पर्याप्त रूपमा रूपान्तरण हुन नसकेको उक्त छलफलका क्रममा उल्लेख गरेका छन् । उनले सैद्धान्तिक शिक्षामा बढी जोड र व्यावहारिक सिकाइको कमीका कारण विद्यार्थी श्रम बजारसँग प्रभावकारी रूपमा जोडिन नसकेको उल्लेख गरे । न्यु स्टेप परियोजना मार्फत उद्यमशीलता र दिगोपन सम्बन्धी पाठ्यक्रम विकास गरी २० भन्दा बढी उद्योगसँग सहकार्य गरिएको र यसले विद्यार्थीलाई ‘जब सिकर’ भन्दा ‘जब क्रियटर’ बन्न प्रेरित गरेको उनको भनाइ थियो ।
त्रिभुवन विश्वविद्यालयका पूर्व कार्यकारी निर्देशक विनोद जोशीले बढ्दो युवा पलायन रोक्न उद्योग र विश्वविद्यालयबीचको सम्बन्ध मजबुत बनाउनुपर्ने आवश्यकता औँल्याए । उद्योगले खोजेको सीपयुक्त जनशक्ति उत्पादन गर्न पाठ्यक्रम परिमार्जन, व्यवहारमुखी शिक्षा र उद्यमशीलतालाई प्राथमिकतामा राखेर विश्वविद्यालयले काम गरिरहेको उनले बताए ।
स्थानीय महिला उद्यमी भगवती वि.क.ले व्यवसाय सञ्चालनमा कक्षाकोठाको सिकाइसँगै व्यवहारिक अनुभव उत्तिकै महत्वपूर्ण हुने बताइन् । उनले डिजिटल साक्षरताले व्यवसाय विस्तारमा नयाँ अवसर सिर्जना गरेको उल्लेख गर्दै सामाजिक सञ्जाल मार्फत उत्पादनको प्रचार, अर्डर व्यवस्थापन र घरमै सेवा पु¥याउन सहज भएको अनुभव सुनाइन् ।
कार्यक्रममा डा. हरिप्रसाद पोखरेल, फिनल्यान्डको टुर्कु युनिभर्सिटी अफ एप्लाइड साइन्सेजका प्रतिनिधि इमानुएल, स्पेनको युनिभर्सिटी पोलिटेक्निक अफ भ्यालेन्सियाका जोसे लुइस लगायत स्वदेश तथा विदेशका विज्ञहरूको अनलाइन तथा प्रत्यक्ष सहभागिता रहेको थियो । प्यानल छलफलको सहजीकरण प्रशान्त ढकालले गरेका थिए ।
समापन कार्यक्रममा सहभागीहरूले परियोजनाबाट सुरु भएको शैक्षिक रूपान्तरणलाई संस्थागत गर्दै नेपाली उच्च शिक्षालाई अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यास, उद्यमशीलता र दिगोपनसँग अझ प्रभावकारी रूपमा जोड्न सबै पक्षको निरन्तर सहकार्य आवश्यक रहेको बताए ।
