सिन्धुली । अनौपचारिक क्षेत्र सेवा केन्द्र (इन्सेक) ले सिन्धुली जिल्लामा मानवअधिकार उलंघन तथा ज्यादतीबाट महिला र बालिका अत्यधिक प्रभावित भएको जनाएको छ । इन्सेक सिन्धुलीले बुधबार सिन्धुलीमाढीमा नेपाल मानवअधिकार वर्ष पुस्तक २०२२ का लागि संकलित घटनाहरु सार्वजनिक गर्दै यस्तो जनाएको हो ।
इन्सेक सिन्धुलीका प्रतिनिधि नविनवावु अधिकारीले सार्वजनिक गरेको तथ्यांकमा सन् २०२१ भित्र ३७ वटा बाल अधिकारसँग सम्बन्धित र ३६ वटा महिला अधिकारसँग सम्बन्धित घटना भएको जानकारी दिएका छन । उनका अनुसार जिल्लामा यौनजन्य हिंसासँग सम्बन्धित ४६ वटा घटना भएका छन जसमा बालिकासँग सम्बन्धित ३१ वटा घटना भएका छन ।
बलत्कार, यौनजन्य दुव्र्यवहार, बाल यौन दुरुपयोग लगाएतका घटनाहरुबाट ३७ जना बालिका र १५ जना महिला पीडित भएका छन । यस्तै सन् २०२१ मा ४ वटा हत्या, २ वटा बोक्सीको आरोपका घटना भएका छन । यस्तै बहुविवाहका १२, कुटपीटबाट ३ जना महिला र घरेलु हिंसाका ४ वटा घटना भएको अधिकारीले बताए ।
एक वर्षको अवधिमा सबैभन्दा बढी कमलामाई नगरपालिकामा घटना भएका छन । कमलामाई नगरपालिकामा २८ वटा घटना भएका छन भने दुधौली नगरपालिकामा १८ वटा घटना भएका छन ।
यस्तो गोलञ्जोर र मरिणमा ७, ७ वटा, तिनपाटनमा ६ वटा, फिक्कलमा ३ वटा, सुनकोशीमा ४ वटा घटना भएको इन्सेक जिल्ला प्रतिनिधि अधिकारीले बताए । जिल्लामा बलत्कार, र बहुविवाहका घटना बढ्दो रहेको इन्सेकले जनाएको छ । यस्ता घटनामा आफन्त, छिमेकी र चिनजानका व्यक्ति संलग्न रहने गरेको पनि इन्सेकले जनाएको छ ।
जेष्ठ नागरिक रामबहादुर हायुको अध्यक्षतामा भएको कार्यक्रममा बोल्दै न्युनतम पारिश्रमिक निर्धारण समितिका सदस्य बिमला पाण्डेले मानवअधिकार उलंघन र ज्यादतीका घटनालाई न्युनिकरण गर्न सबै सरोकारवालाको सक्रियता आवश्यक रहेको बताईन । उनले पीडितलाई न्याय दिलाउनका लागि सरोकारवाला निकायहरु जिम्मेवार बन्नुपर्नेमा जोड दिदैं राज्यले बनाएका कानुनको कार्यान्वयन गर्न दवाव सृजना गर्नुपर्नेमा समेत जोड दिईन ।
कार्यक्रममा बोल्दै कमलामाई नगरपालिकाका उपमेयर मञ्जु देवकोटाले स्थानीय तहले मानवअधिकार संरक्षणका लागि बजेट खर्च गरि काम गरिरहेको बताउँदै त्यसको प्रभावकारीता कस्तो छ सुझाव दिन आग्रह गरिन । उनले मानवअधिकार उलंघनका घटनाहरुमा पैसाको वार्गेनिङ हुने र न्यायसम्म नपुग्ने समस्या बढ्न थालेकोमा चिन्ता व्यक्त गरिन । उनले नागरिक समाजको निगरानी र खबरदारी बढ्नुपर्नेमा समेत जोड दिएकी छिन ।
कार्यक्रममा नेपाली कांग्रेसका माणिक ढकालले समाजमा बढ्दैै गरेको विकृतीका कारण मानवअधिकार उलंघन, अपराध लगाएतका घटना वृद्धि भएको बताए । यस्तै नेपाल वार यशोसियसन जिल्ला वार ईकाई सिन्धुलीका अध्यक्ष जंग बहादुर राईले न्याय सम्पादन प्राविधिक कुरा भएकाले कानुन सम्मत रहेर पनि मानवअधिकार उलंघन भएको छ वा छैन भनेर हेर्न आवश्यक रहेको बताए ।
