सिन्धुली । बढ्दो जनसंख्यासँगै अव्यवस्थित बन्दै गएको कमलामाई नगरपालिकाभित्रको सिन्धुलीमाढीका बजार क्षेत्रमा फुटपाथ व्यवसायी हटाउने नगरपालिकाले सूचना जारी गरेसँगै व्यवसायीहरुले व्यवसायीक स्थल छोड्न थालेका छन् । अतिक्रमण नियन्त्रण गर्न नगरपालिका आक्रामक रूपमा अघिसँगै व्यवसायीहरुले व्यवसाय हटाउन थाले पनि उनीहरुले व्यवसाय गर्ने उचित स्थान नपाउँदा समस्यामा परेका छन् ।
गाउँबाट डोकोमा आफ्ना कृषिजन्य उत्पादनहरु ल्याएर सडकको छेउँमा राखि व्यवसाय गरि जीविको चलाउने व्यवसायीहरुलाई समस्या भएको छ । पैदलयात्रीको सुरक्षामाथि चुनौती थपिएको भन्दै नगरपालिकाले फुटपाथमा व्यापारिक सामग्री राख्ने, पसल विस्तार गर्ने तथा सार्वजनिक स्थान ओगट्ने व्यवसायीहरूलाई संरचना हटाउन सूचना जारी गरेको थियो ।
कमलामाई नगरपालिकाले बिहिबार सार्वजनिक सूचना जारी गर्दै तोकिएको समयभित्र फुटपाथ खाली गर्न फूटपाथका व्यवसायीलाई आदेश दिएको हो । नगरपालिकाले नियम पालना नगरे कानुनी कारबाही तथा जरिवाना गरिने स्पष्ट पारेको छ । नगरपालिकाका अनुसार फुटपाथमा सामान राख्ने, बिक्री गर्ने, डमी तथा बिग्रिएका सामग्री थुपार्ने गतिविधिका कारण पैदलयात्रीलाई आवतजावतमा समस्या हुनुका साथै दुर्घटनाको जोखिम समेत बढेको जनाएको छ ।
यसै सन्दर्भमा प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत किरणनीधि तिवारीले कमलामाई नगरपालिकाले हाल सामना गरिरहेको प्रमुख चुनौतीमध्ये अनियन्त्रित बसाइँसराइ पनि एक भएको बताए । उनका अनुसार करिब २० हजार जनसंख्यालाई केन्द्रमा राखेर तयार गरिएका योजना तथा संरचनामा पछिल्ला वर्षहरूमा हरेक वर्ष पाँचदेखि छ हजारसम्म जनसंख्या थपिँदा बजार व्यवस्थापन, फोहोरमैला व्यवस्थापन र ट्राफिक सञ्चालनमा दबाब बढ्दै गएको दाबी गरेका छन् ।
फूटपाथमा विपन्न वर्गका अपांग, अशक्त व्यवसायीहरुलाई वैकल्पिक मार्ग अपनाउने बताए । उनले व्यवसायीको आर्थिक स्थितिलाई मध्यनजर गर्दै नगरपालिकाको कार्ययोजना अनुसार त्यस्ता व्यवसायीलाई व्यवस्थित स्थानमा स्थानान्तरण गर्ने जानकारी दिए । यसका साथै उनले फूटपाथका सम्पूर्ण व्यवसायीलाई नगरपालिकाको नियम पालना आग्रह गरे ।
‘फुटपाथ पैदलयात्रीका लागि बनाइएको हो, व्यापारिक प्रयोजनका लागि होइन,’ तिवारीले भने, ‘व्यवस्थित, सुरक्षित र सुन्दर नगर निर्माणका लागि यो अभियान अपरिहार्य बनेको छ ।’ उनले विशेष गरी विपन्न, अशक्त तथा अपाङ्गता भएका व्यवसायीहरूको जीविकोपार्जनमा असर नपरोस् भन्ने उद्देश्यले बजार क्षेत्रभित्रको खाली सरकारी जग्गा पहिचान र नापजाँच सम्पन्न भइसकेको र आवश्यक पूर्वाधार निर्माण गरी व्यवस्थित स्टल मार्फत व्यवसाय सञ्चालन गर्ने वातावरण तयार गरिने उनको भनाइ छ ।
नगरपालिकाको अभियानले बजार व्यवस्थापन र पैदलयात्रीको सुरक्षामा सकारात्मक प्रभाव पार्ने अपेक्षा गरिएको छ । तर वर्षौंदेखि फुटपाथ तथा सडक किनारमा सानो व्यापार गर्दै आएका धेरै व्यवसायीका लागि यो जीविकोपार्जनसँग जोडिएको विषय पनि बनेको छ । अधिकांश साना व्यवसायीले दैनिक कमाइबाटै परिवार पाल्दै आएका छन् ।
गोलन्जोर गाउपालिका घर भै कमलामाई नगरपालिकामा सानो व्यापार गर्दै आएकी देवी कार्कीले निराश हुँदै यहि व्यापारले जिविकोपार्जन गर्दै आएको बताउँछिन् । नगरपालिकाको निर्णय सकारात्मक भए पनि साना व्यवसायीको भविष्यलाई समेत ध्यान दिनुपर्ने उनले बताइन् । उनले भनिन् “हामीले पनि यहि व्यापारबाट परिवार चलाइरहेका छौं । तर सार्वजनिक बाटो नै अवरुद्ध हुने गरी सामान राख्नु उचित होइन् ।
नगरपालिकाले वैकल्पिक स्थान व्यवस्थापन गरे समस्या समाधान हुन सक्छ ।’ उनले फूटपाथलाई नियन्त्रण गरे यहाँका बासिन्दालाई पनि प्रत्यक्ष असर पर्ने बताइन् । सयौं ग्राहकहरु आफ्नो काम सकेर बेलुका घर फर्किदा गाउँ घरको ताजा ताजा तरकारी लिएर जाने उनी बताउँछिन् ।
त्यस्तै, यहाँका व्यवसायीले फुटपाथमा सामान राख्दा पैदलयात्रीको समस्यालाई मध्यनजर गर्दै नगरपालिकाको अभियानलाई साथ दिने व्यवसायीहरुले जनाएका छन् तर उनीहरुले हटाइने व्यवसायीलाई वैकल्पिक स्थान उपलब्ध गराएर मात्र कार्यान्वयन गर्नुपर्ने बताएका छन् ।
नगरपालिकाले सार्वजनिक स्थानको संरक्षण, पैदलयात्रीको सुरक्षा तथा व्यवस्थित बजार निर्माणका लागि सबै व्यवसायीलाई सहयोग गर्न आग्रह गरेको छ । अभियान प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन भए कमलामाईको बजार क्षेत्र थप सुरक्षित, सफा र व्यवस्थित नगरपालिकाले जनाएको छ ।
