सिन्धुली । मंगलबार विहान ९ बजेदेखि सिन्धुली अस्पतालको औषधि वितरण कक्षमा आमाको औषधि लिन गएका कमलामाई नगरपालिका वडा नं. ५ मधुटारका हर्कनारायण श्रेष्ठले ३ बजेसम्म आमाको औषधि निकाल्न सकेनन । ३ बजेपछि मात्र आमाको लागि आवश्यक औषधि पाएका उनीसँगै धेरै सेवाग्राहीहरु लाईनमा थिए । उनीहरु बिहानैदेखि लाईनमा रहेको र औषधि पाउन नसकिरहेको बताईरहेका थिए ।
कर्मचारीहरुले काम गर्न नखोजेको पनि हैन । स्वास्थ्य बिमाको सर्भरमा समस्या आएकाले काम गर्न असहज भएको जानकारी सेवाग्राहीहरुलाई कर्मचारीले गराईरहेका थिए । उनीहरुले बिमाको कार्ड हेर्नासाथ भन्थे, ‘सर्भरमा समस्या छ, ढिलो हुन सक्छ है पर्खनुस ।’सर्भर सञ्चालनमा आएको समस्याका कारण टिकट काउन्टरमा रहेका कर्मचारीले सेवाग्राहीलाई सकेसम्म जनरल टिकट काट्न अनुरोध गरिरहेका थिए । बिमाको टिकट काट्न समय लाग्ने भएपछि कतिपय आपतकालिन बिरामीले जनरल टिकट लिईरहेका थिए । तर असारको अन्तिम सातादेखि स्वास्थ्य बिमा बोर्डको सर्भरमा समस्या आएका कारण सेवाग्राहीलाई निकै समस्या भएको छ भने कर्मचारीहरु समेत हैरानीमा छन ।
स्वास्थ्य बिमाको प्रथम बिन्दुका रुपमा सेवा प्रवाह गरिरहेको यो अस्पताल बागमती प्रदेश स्तरीय अस्पताल पनि हो । जहाँ साधारणतया ४, ५ सय बिरामी दैनिक उपचार सेवा लिन आउँछन । अप्रेशन सेवा समेत निरन्तर दिईरहेको अस्पतालमा विरामीहरुले आफै औषधि खरिद गर्नुपर्ने अवस्था छ । केहि दिन अघि छोराको एपेन्डिक्सको शल्यक्रिया गर्न आएका शिक्षक सुरज अधिकारीले करीब ७ हजारको सामग्री अस्पताल बाहिरको क्लिनिकबाट लिए । बिमाबाट लिन मिल्ने केहि औषधि समेत अस्पतालले उपलब्ध गराउन सकेन । अस्पतालमा पुग्दा अधिकांश विरामीको गुनासो स्वास्थ्य बिमाबाट उपचार लिन समस्या भईरहेको हुन्छ ।
अस्पतालका सूचना अधिकारी राजकुमार गोलेले साउन लाग्ना साथ अस्पतालमा सेवा लिने बिमित बिरामीको संख्या ह्वात्तै बढेको छ । तर अस्पतालमा स्वास्थ्य विमाको सेवामा समस्या देखिएसँगै सेवा दिन सकस भएको छ । उता बिमाको रकम माघदेखि भुक्तानी नहुँदा अस्पताल चरम आर्थिक संकटमा समेत परेको र अब बिमाको सेवा सञ्चालन गर्ने की नगर्ने भन्ने अवस्थामा पुगेको गोलेले बताएका छन ।
बिमा बोर्डले बिमा दावी रकम भुक्तानी नगरिदिँदा अस्पताल सञ्चालनमा नै कठिनाई भएको हो । सिन्धुली अस्पतालको २०८१ माघदेखि २०८२ असार मसान्तसम्मको ७ करोड रकम स्वास्थ्य विमा बोर्डले भुक्तानी गरेको छैन । जसका कारण सिन्धुली अस्पतालले औषधि खरिद, व्यवस्थापन लगाएतको ३ करोड ५ लाख ६४ हजार ७२० रुपैंया ऋण तिर्न सकेको छैन । अस्पतालको आन्तरिक श्रोतको रकम बिमाका विरामीको उपचारको लागि औषधि खरिदमा खर्च भएका कारण आन्तरिक श्रोत परिचालनमा समेत अस्पतालमा समस्या छ ।
अस्पतालका लेखा शाखा प्रमुख गजेन्द्र घर्तिका अनुसार अस्पतालमा कार्यरत कर्मचारीहरुको मंसिरदेखि असारसम्मको प्रोत्साहन रकम भुक्तानी दिन अस्पतालले सकेको छैन । अस्पतालमा आवश्यक नियमित औषधि खरिद गर्न समस्या भएको छ । अस्पतालले दिन सक्ने कतिपय औषधि तथा स्वास्थ्य सामग्री सेवाग्राहीलाई बाहिर किन्न पठाउन अस्पताल बाध्य छ ।
कर्मचारीको प्रोत्साहन रकम करिब डेढ करोड भुक्तानी हुन नसक्दा कर्मचारीले काम गर्ने उच्च मनोवल समेत नभएको घर्ति बताउँछन । सरकारले स्वास्थ्य बिमालाई थप प्रभावकारी र व्यवस्थित बनाउने गरि नीति बनाए सिन्धुली अस्पतालमा उपचारका लागि आएका स्वास्थ्य बिमा भएका सेवाग्राही र अस्पतालले नै सकस भोगिरहेका छन । सिन्धुली अस्पतालमा मात्र हैन जिल्लाका प्रथम स्वास्थ्य उपचार विन्दु तोकिएका प्राथमिक स्वास्थ्य केन्द्रहरु लाम्पानटार, बेलघारी, दुधौली र कपिलाकोटमा पनि भुक्तानीमा समस्या रहेको छ ।
स्वास्थ्य विमा बोर्ड सिन्धुलीका प्रमुख सुदिना दाहालले सर्भरमा आएको समस्याका कारण सेवा प्रवाहमा समस्या भएको बताईन । उनले तथ्यांक अपडेट भईरहेकाले सर्भरमा समस्या भएको जानकारी दिईन । उनले अस्पतालमा रकम भुक्तानीका विषयमा केहि जानकारी नभएको समेत बताएकी छिन । सिन्धुलीमा जम्मा जनसंख्याको करीब ४६ प्रतिशत नागरिक स्वास्थ्य बिमामा जोडिएको उनको दावी छ । उनका अनुसार १ लाख ४० हजार जनसंख्याले स्वास्थ्य बिमा गरेका छन ।
