सिन्धुली/‘एचआइभि को नियन्त्रणमा समुदायको प्रभावकारी भूमिका’ भन्ने नाराका साथ ३२ औं विश्व एड्स दिवस सिन्धुलीमा पनि मनाइएको छ । कमलामाई नगरपालिका, स्वास्थ्य कार्यालय सिन्धुली, नेपाल रेडक्रस सोसाईटी सिन्धुली र सिन्धुली प्लसको संयुक्त आयोजनामा दिवसका अवसरमा ¥याली गरिएको छ । विभिन्न जनचेतना मूलक सन्देशहरु सहित स्वास्थ्य कार्यालयबाट सुरु भएको ¥यालीले सिन्धुलीमाढी बजार परिक्रमा गरि बसर्पाकमा आई कोणसभामा परिणत भएको थियो ।
¥यालीपछिको सभामा बोल्दै स्वास्थ्य कार्यालय सिन्धुलीका प्रमुख जितेन्द्र कुमार शाहले नेपालमा ७६ प्रतिशत संक्रमण असुरक्षित यौन सम्पर्कका कारण हुने गरेको पाइएको बताए । ‘यो अवस्था भयावह हो, निःशुल्क कण्डमलाई व्यवस्थित गर्नुपर्ने अवस्था आएका छ,’ उनले भने । पछिल्लो समय विश्व र नेपालमा एचआईभि संक्रमण दर घटेको र मृत्यु हुने दर पनि घटेको बताए । शाहले गर्भवति महिलाबाट बच्चामा सर्ने क्रम समेत कम भएको बताए ।
यस्तै नेपाल पत्रकार महासंघ सिन्धुलीका उपाध्यक्ष विमला पाण्डेले एचआईभि एड्स संक्रमितहरुलाई भेदभाव नगर्न र राज्यले उचित उपचारका साथै जीविकोपार्जनका बारेमा ध्यान दिन आवश्यक रहेको बताईन । उनले तीन तहका सरकारले एड्सका बारेमा उचित नीति र कार्यक्रम बनाउन आवश्यक रहेको बताईन । उनले एचआईभि÷एड्सका बारेमा सकारात्मक सन्देश र सचेतना आवश्यक रहेको बताइन ।यस्तै सिन्धुली प्लसका सचिव दिलकुमारी तामाङले एचआइभि÷एड्सका बारेमा जनचेतना आवश्यक रहेको बताईन ।
एड्स केन्द्रीकृत महामारी
नेपालमा एचआईभि/एड्सलाई केन्द्रीकृत महामारीका रुपमा लिईएको छ । भने यसको उच्च जोखिम वर्गमा महिला यौनकर्मी, अव्यवस्थित लागु औषध प्रयोगकर्ता, पुरुष समलिंगि, तेस्रो लिंगी, कैदीबन्दीहरु रहेका छन जसमा ५ प्रतिशत भन्दा बढी संक्रमण रहेको पाइन्छ । १ प्रतिशत कम सामान्य जनसंख्या संक्रमित भएपछि त्यसलाई केन्द्रीकृत महामारी रुपमा लिइन्छ । नेपालका लागि यो रोग आर्थिक, सामाजिक, जनस्वास्थ्य समस्याका रुपमा पनि लिईएको छ ।
अबको लक्ष्य
नेपालको दिगो विकास लक्ष्यले सन् २०३० सम्म एचआईभि महामारीलाई अन्त्य गर्ने लक्ष्य लिएको छ । जस अनुसार २०२० सम्म ९० प्रतिशत नयाँ एचआईभि संक्रमण पत्ता लगाउने, सेवा सुविधामा पहुँच पु¥याउने, निशुल्क भाइरल थेरापी (एआरटी) सेवा दिने लक्ष्य तय गरेको छ ।
कति छन संक्रमित ?
सन् २०१८ सम्ममा विश्वमा ३ करोड ७९ लाखमा एचआईभि संक्रमण रहेका र नेपालमा २९ हजार ९ सय ४४ जनामा एचआईभिको संक्रमण भएको जानकारी दिएका छन जसमध्ये १२ हजार २ सय १२ महिलामा एचआइभि संक्रमण रहेको पाइन्छ ।
यस्तै सिन्धुलीमा ४४ जनामा यो रोगको संक्रमण भएको पाईएको छ जसमा २३ जना महिला रहेका छन । संक्रमितमध्ये ३८ जनाले एआरटी सेन्टरबाट औषधि सेवन गरिरहेका छन ।
