सिन्धुली । नेपालमा १६५ वर्षपछि नयाँ मुलुकी ऐन निर्माण गरि शुक्रबारदेखि कार्यान्वयनमा आएको छ । १९१० मा जंगबहादुरले बनाएको मुलुकी ऐनलाई विस्थापित गर्दै नयाँ ऐन सुरु भएको हो । मुलुकी ऐन २०२० सालमा लागु भएको थियो । उक्त ऐनलाई ५ वटा कानुन एकैपटक कार्यान्वयनमा आएको छ ।
नयाँ मुलुकी ऐनको कार्यान्वयनसँगै यसबारे बहस पनि सुरु भएको छ भने कार्यान्वयनको महत्वपूर्ण जिम्मेवारी पाएका तीन निकाय प्रहरी, सरकारी वकिल कार्यालय र अदालत समेत अन्यौलमा रहेको पाईएको छ ।
जिल्ला सरकारी वकिल कार्यालय सिन्धुलीको आयोजनामा सिन्धुलीमाढीमा भएको सरोकारवालाको अन्तक्र्रिया कार्यक्रममा बोल्दै तीन निकायका प्रमुखहरुले यस्तो बताएका छन । जिल्ला न्यायाधिस किरण प्रसाद सिवाकोटीले पुरानो मुलुकी ऐन अनुसार काम कारवाहि गरेकोमा नयाँ ऐन तथा कार्यविधिले केहि अन्यौलता ल्याएको बताए । भदौ १ देखि दर्ता हुने मुद्दामा नयाँ कार्यविधि अनुसार प्रक्रिया अगाडि बढ्ने र चालु मुद्दालाई नयाँ कार्यविधि र पुरानो ऐन अनुसार प्रक्रिया अगाडि बढ्ने उनले बताए ।

सिवाकोटीका अनुसार ‘कम सजाय जुन ऐनमा छ त्यहि ऐन फैसलामा आकर्षित हुनेछ ।’ उनले बहुविवाह र सम्बन्धविच्छेदको व्यवस्थाबारे बुझाउन नसके यसले महिलाहरु नै अन्यायमा पर्न सक्ने हुदा सबै सरोकारवाला निकाय सचेत हुनुपर्नेमा जोड दिए ।
कार्यक्रममा बोल्दै जिल्ला प्रहरी कार्यालय सिन्धुलीका प्रमुख एसपी रामेश्वरप्रसाद यादवले मुलुकी ऐनको कार्यविधिले प्रहरीलाई विवादमा ल्याउन सक्ने अत्यधिक सम्भावना रहेको बताउँदै कार्यान्वयनमा समस्या आउने तर्क गरे । उनले अन्यौलता चिर्न निकै समस्या भएको पनि उनले बताए ।
कार्यक्रममा बोल्दै सहायक जिल्ला न्यायाधिवक्ता मुहम्मद मुन्नाले सामान्य कुरालाई कसुरमा लगेर सजायको व्यवस्था ऐनले गरेको भन्दै उनले कार्यान्वयनमा समस्या आएको बताए । उनले ऐनले प्रहरी, सरकारी वकिल र अदालतलाई बढी जिम्मेवार बनाएको तथा जिल्ला प्रशासनको भार समेत अदालतमा आएको उनले बताए ।
कार्यक्रममा पत्रकार एवम् इन्सेक जिल्ला प्रतिनिधि बिमला पाण्डेले मुलुकी ऐनको कार्यान्वयनले केहि अन्यौलता रहेको बताईन । नयाँ ऐनले गरेका व्यवस्थाले केहि महिला तथा बालबालिकालाई धेरै न्याय गर्न नसकेको बताईन । ऐन कार्यान्वयनमा मानवीयतालाई ध्यान नदिदा पीडित थप पिडामा पर्न सक्ने बताउँदै कार्यान्वयनको जिम्मेवारी पाएका निकायले मानविय पक्षलाई समेत ध्यान दिन आग्रह गरिन । कार्यक्रममा सरकारी कार्यालयका प्रमुख, कानुन व्यवसायीहरु, पत्रकारहरु लगाएतको उपस्थिति रहेको थियो । कार्यक्रमको सञ्चालन कार्यालयका सुब्बा अनन्त न्यौपानेले गरेका थिए ।





















