सिन्धुली । हरिहरपुरगढीलाई ऐतिहासिक सिन्धुलीगढीसँग जोड्ने करिव ७५ किलोमिटर लामो पदमार्गको औपचारिक रुपमा निर्माण सुरु गरिएको छ । पदमार्गको पूर्व कृषिमन्त्री तथा सांसद हरिबोल गजुरेलले निर्माण कार्य सुरु गरेका हुन । पूर्वमन्त्री तथा सांसद गजुरेल, प्रदेश नं. ३ का सांसद राजन दाहाल, विनोद खड्का, बुद्धिमान माझी राजनीतिक दलका नेताहरु, प्रमुख जिल्ला अधिकारी जनार्दन गौतम लगाएतले करिब १ किलोमिटर पदयात्रा समेत गरेका छन ।
ऐतिहासिक हरिहरपुरगढीलाई सिन्धुलीगढीसँग पर्यटकीय पदमार्गका रुपमा विकास गर्न पदमार्ग निर्माण गर्न सुरु गरिएको हो । तत्कालीन मकवानपुरका राजा हेमकर्ण सेनले स्थापना गरेको घण्टे महादेव (हेमकर्णेश्वर) रहेको स्थानबाट पदमार्ग सुरु गरिएको हो । स्थानीय विकास साझेदारी कार्यक्रम अन्तर्गत सांसद हरिवोल गजुरेलले ४० लाख रुपियाँ पदमार्गका लागि विनियोजन गरेका छन । मदन भण्डारी मार्गको घण्टेबाट ऐतिहासिक हरिहरपुरगढी एक घण्टा पैदल दुरीमा छ ।
तत्कालीन गोर्खाली सेनाले अंग्रेजी सेनालाई परास्त गरेको सिन्धुलीगढी सदरमुकाम सिन्धुलीमाढीबाट २० किलोमिटर दुरीमा छ । यो पदमार्गले दुवै गढीलाई जोड्ने छ । नेपाल एकिकरणका क्रममा तत्कालीन गोर्खाली सैनिकहरू हिँडेका ऐतिहासिक स्थलहरूलाई पर्यटकीय पदमार्गले जोड्ने योजना अनुसार पहिलो खण्ड हरिहरपुरगढीको घण्टेदेखि हात्तीढुंगासम्म पदमार्ग निर्माण सम्पन्न भईसकेको छ ।
पदमार्ग निर्माणमा दैनिक १ सय जनाभन्दा बढी उपभोक्ता डेढ महिनासम्म खटिएको पदमार्ग निर्माण उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष लीलानाथ घिमिरेले बताए । पदमार्गको सुरुवात स्थल घण्टेमा कलात्मक प्रवेशद्वार बनाइएको छ । त्यस्तै खोरभञ्ज्याङ र जितपुरमा काठको कलात्मक प्रतीक्षालय निर्माण गरिएको छ ।
खोरभञ्ज्याङको प्रतीक्षालय घन्टे र पीपलमाढीबाट जाने पदयात्रीलाई सुविधा हुने गरी दोबाटोमा बनाइएको छ । जितपुरको डाँडामा बनाइएको प्रतीक्षालयबाट दक्षिणतिरको मरिण फाँट, चुरे र तराईको दृष्यावलोकन गर्न सकिन्छ । यहाँबाट उत्तरी क्षेत्रको हिमालय पवर्त श्रृङ्खलासमेत देखिन्छ । धरान–चतरा जोड्ने मदनभण्डारी लोकमार्गमा पर्ने घन्टेबाट पदमार्ग सुरु हुन्छ ।
चौधौं सताब्दीमा बनाइएका हरिहरपुरगढी र सिन्धुलीगढीलाई जोडेर पर्यटन प्रबद्र्धन गर्न पदमार्ग निर्माण गरिएको उपभोक्ता समितिका अध्यक्ष लीलानाथ घिमिरेले बताए । हरिहरपुरगढी किल्ला हरिसिंहदेवले विक्रम संवत १३८१ मा बनाएका थिए । बाराको सिम्रौनगढमा बंगाल मुसलमानको भिषण आक्रमणबाट सिम्रौनगढ राज्यको पतन भएपछि बाराका तत्कालित राजा हरिसिंह सिन्धुली आएर सानो किल्ला बनाएर बसेका थिए । त्यही किल्लाले राज्यको रूप लिएको थियो । यस किल्लालाई राजा हरिसिंह देवकै नामबाट हरिहरपुरगढी भन्न थालियो । झण्डै ७ सय बर्षअघि बनेको यो किल्ला पुरानै स्वरुपमा जस्ताको तस्तै छ । सिन्धुलीगढीले तत्कालीन ब्रिटिस सेनालाई १८२४ मा पराजित गरेको इतिहास बोकेको छ ।
नेपालको इतिहासमा महत्वपूर्ण अर्थ राख्ने दुई गढीलाई जोडेर पदमार्ग निर्माणले सिन्धुलीको पर्यटन, आर्थिक तथा सामाजिक विकासमा महत्वपूर्ण टेवा पुग्ने गजुरेलले विश्वास व्यक्त गरे । यस्तै, हरिहरपुरगढी गाउँपालिका अध्यक्ष कारसाङ लामाले पर्यटनको गुरुयोजना बनाएर हरिहरपुरगढीको विकासमा गाउँपालिकाले योजनाबद्ध रुपमा काम थालेको बताए । नेकपा (नेकपा) का केन्द्रीय सदस्य तथा हरिहरपुरगढी संरक्षण समितिका अध्यक्ष कमलजंग राईले घण्टे, गढी लगायत हरिहरपुरगढी क्षेत्रको ऐतिहासिक महत्वको खोजविन गरिन थालिएको बताए ।
